ΚΟΛΥΜΒΗΤΗΡΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΛΟΝΔΙΝΟΥ

To London Olympics Aquatics Center αποτελεί τμήμα των ολυμπιακών εγκαταστάσεων του Λονδίνου και συγκεκριμένα χωροθετείται στη νοτιοανατολική πλευρά του Ολυμπιακού Πάρκου. Βρίσκεται σε άμεση επαφή με τη νοτιοανατολική είσοδο του πάρκου μέσω πεζογέφυρας, που ξεκινάει από την περιοχή Stratford, διαπλατύνεσαι και διαμορφώνεται ως δημόσια πλατεία στην είσοδο του κτιρίου. Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός του κολυμβητηρίου από το αρχιτεκτονικό γραφείο της Zaha Hadid, είναι εμπνευσμένος από τη ρέουσα γεωμετρία του νερού σε κίνηση. Στο κτίριο δεσπόζει η κυματοειδής οροφή - κέλυφος που ξεκινάει από το έδαφος και σαν κύμα 'αγκαλιάζει' τις πισίνες και τους υπόλοιπους χώρους του κολυμβητηρίου.

[Εικόνα 1] Γενική άποψη του κολυμβητηρίου με την ιδιαίτερη οροφή που χαρακτηρίζεται από σύνθετη γεωμετρία διπλής καμπυλότητας

Το κολυμβητήριο οργανώνεται συμμετρικά γύρω από ένα γραμμικό άξονα, κάθετο προς τη διεύθυνση της πεζογέφυρας και εσωκλείει τρεις πισίνες που διατάσσονται επάνω στον άξονα: την πισίνα προπονήσεων [εικόνα 3], που χωροθετείται κάτω από τη γέφυρα και τις πισίνες καταδύσεων και αγωνισμάτων που βρίσκονται στον κεντρικό χώρο [εικόνα 2], κάτω από την εντυπωσιακή οροφή. Η μονολιθική οροφή της πισίνας προπονήσεων είναι κατασκευασμένη από σκυρόδεμα και διαθέτει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο από ανοίγματα οροφής, που παρέχουν ομοιόμορφο φυσικό φωτισμό στους υποκειμένους χώρους.

[Εικόνα 2] Άποψη των πισινών καταδύσεων και αγωνισμάτων

[Εικόνα 3] Άποψη της πισίνας προπονήσεων με τα ανοίγματα οροφής που παρέχουν φυσικό φωτισμό

Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός προβλέπει δύο διαμορφώσεις του κτιρίου, αντιμετωπίζοντας με ευελιξία την ιδιαιτερότητα της χρήσης. Η πρώτη αφορά στην περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων [Olympic mode] και περιλαμβάνει δύο επιπλέον πτέρυγες εκατέρωθεν των πισινών,  ικανές να φιλοξενήσουν 17.500 θεατές. Μετά τη λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων [Legacy mode], οι πτέρυγες θα απομακρυνθούν, το κενό που θα μείνει κάτω από τη στέγη θα πληρωθεί με υαλοπετάσματα και οι κολυμβητικές εγκαταστάσεις θα έχουν μέγιστη χωρητικότητα 2.500 θεατών. Στο εσωτερικό της αίθουσας δεσπόζουν οι πλατφόρμες καταδύσεων σε μοναδικό σχεδιασμό, κατά αντιστοιχία με το υπόλοιπο κτίριο. Πρόκειται για έξι ολόσωμες κατασκευές από εμφανές σκυρόδεμα σε διαφορετικά ύψη [10 μέτρα, 7,5 μέτρα, 5 μέτρα και τρία αναπηδητήρια των 3 μέτρων], που καλουπώθηκαν και σκυροδετήθηκαν στο εργοτάξιο [εικόνα 4].

[Εικόνα 4] Οι πλατφόρμες καταδύσεων κατασκευάστηκαν από εμφανές σκυρόδεμα επιτόπου στο εργοτάξιο

Ωστόσο, το κυρίαρχο στοιχείο της αρχιτεκτονικής σύνθεσης του κολυμβητηρίου είναι η οροφή του, τρισδιάστατης μορφής, με υψηλή αισθητική και σύνθετες κατασκευαστικές απαιτήσεις [εικόνες 5, 6]. Ο παραμετρικός σχεδιασμός της βασίστηκε σε γεωμετρία διπλής καμπυλότητας και οδήγησε σε μια κατασκευή παραβολοειδούς δομής, που ξεκινάει με ομαλή καμπύλη από το νότιο τμήμα, ανυψώνεται κεντρικά επάνω από τις πισίνες και χαμηλώνει προς το βορρά ως πρόβολος στο χώρο της πλατείας. Ταυτόχρονα ανυψώνονται και τα ανατολικά και δυτικά πτερύγια της, ιδιαιτέρως κοντά στις ακμές.

[Εικόνα 5] Εγκάρσια τομή του κτιρίου

[Εικόνα 6] Διαμήκη τομή του κτιρίου

Πρόκειται για μια μεταλλική κατασκευή έκτασης 11.000 τετραγωνικών μέτρων, που στεγάζει χώρο διαστάσεων 160*90 μέτρων, χωρίς την ανάγκη ενδιάμεσων υποστυλωμάτων. Η οροφή στηρίζεται μέσω εδράνων σε τρία σημεία: σε δύο πυρήνες σκυροδέματος στη βόρεια πλευρά, με μεταξύ τους απόσταση 54 μέτρα, και ένα τοιχίο στην νότια [εικόνα 7]. Ολόκληρος ο σκελετός της οροφής κατασκευάστηκε από χαλύβδινα στοιχεία, συνολικού βάρους 3.200 τόνων και χρησιμοποιήθηκαν 70.000 κοχλίες για τη συναρμολόγησή τους. Η οροφή αποτελείται από μία σειρά χωροδικτυωμάτων μεγάλου εύρους, που είναι τοποθετημένα κατά μήκος της κατασκευής και στηρίζονται από το νότο σε εγκάρσιο χωροδικτύωμα, στερεωμένο στο τοιχίο και από το βορρά σε δεύτερο εγκάρσιο χωροδικτύωμα, που ενώνει τα δύο μεγάλα υποστυλώματα. Τα κύρια χωροδικτυώματα συνεχίζονται προς τη βόρεια πλευρά σχηματίζοντας πρόβολο μήκους έως 30 μέτρα, που λειτουργεί ως στέγαστρο για τη δημόσια πλατεία.

[Εικόνα 7] Η οροφή του κτιρίου στηρίζεται μόνο σε δύο υποστυλώματα και ένα τοιχίο και αποτελείται από κατά μήκος και  εγκάρσια χωροδικτυώματα

Τα φορτία των κεντρικών χωροδικτυωμάτων μεταφέρονται μέσω των εγκάρσιων στις φέρουσες κατασκευές από σκυρόδεμα. Λόγω της γεωμετρίας διπλής καμπυλότητας, στην ανατολική και δυτική πτέρυγα σχηματίζονται τόξα. Κάτω από ενιαία φόρτιση τα δύο τόξα, εξισορροπούνται, αναπτύσσοντας δακτυλιοειδή τάση στην περίμετρο της οροφής. Η σταθερότητα της κατασκευής από πλευρικές δυνάμεις εξασφαλίζεται με ένα σύστημα από οριζόντιες και διαγώνιες ράβδους μέσα στα χωροδικτυώματα. Όλα τα μεταλλικά στοιχεία των χωροδικτυωμάτων είναι ράβδοι διατομής Η. Το πάχος του μετάλλου διαφοροποιείται ανάλογα με το μήκος κάθε ράβδου και κυμαίνεται μεταξύ 8-120 χιλιοστά. Λόγω του έντονα διαβρωτικού περιβάλλοντος του έργου, τα επί μέρους στοιχεία του σκελετού επιστρώθηκαν με βαφές πυριτικού ψευδάργυρου, αφού προηγουμένως έγιναν έλεγχοι για την επίτευξη ικανοποιητικού συντελεστή τριβής. Στις εκτεθειμένες επιφάνειες εφαρμόστηκε επιπλέον εποξειδική επίστρωση υψηλών αντοχών. Η κατασκευή της οροφής φέρει εσωτερικά και εξωτερικά επένδυση από πετάσματα αλουμινίου. Την οροφή διατρέχει δίκτυο μεταλλικών διαδρόμων, συνολικού μήκους 600 μέτρων, που παρέχει πρόσβαση για ελέγχους και συντήρηση, καθώς και εγκαταστάσεις φωτισμού.

[Εικόνα 8] Κάτοψη του κολυμβητηρίου και των υποστηρικτικών χώρων

[Εικόνα 9] Κάτοψη του κολυμβητηρίου και των προσωρινών θέσεων θεατών οι οποίες θα απομακρυνθούν μετά τη λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων

Σύμφωνα με το σχεδιασμό η οροφή είναι πακτωμένη στα βορινά στηρίγματα και αναπτύσσεται ελεύθερα κατά μήκος ως το νότιο τελείωμα. Η κατασκευή της οροφής, αντίθετα, ξεκίνησε από τη νότια πλευρά λόγω περιορισμών του εργοταξίου, με την ανέγερση του εγκάρσιου νότιου χωροδικτυώματος, βάρους μεγαλύτερου από 70 τόνους. Η ιδιαιτερότητα του έργου, που επέβαλε αυτή την αντιστροφή της λογικής στη σειρά κατασκευής, ήταν το γεγονός ότι η πλάκα στο επίπεδο της πλατείας, που εκτονώνει τις πλευρικές τάσεις του βόρειου κυρτού χωροδικτυώματος, έπρεπε να κατασκευαστεί σε μεταγενέστερη φάση. Γι' αυτό εγκαταστάθηκε προσωρινή κατασκευή μεταξύ των βορινών υποστυλωμάτων, αποτελούμενη από οκτώ εφελκυόμενες ράβδους χάλυβα.

Όταν είχε ολοκληρωθεί η κατασκευή της μισής οροφής, έπρεπε να απομακρυνθεί μία από τις ενδιάμεσες σειρές ικριωμάτων, ώστε να ξεκινήσει η εκσκαφή της πισίνας καταδύσεων, που έχει μεγάλο βάθος. Για την αποδέσμευση του κεντρικού ικριώματος, η οροφή έπρεπε να ανυψωθεί στα πλευρικά ικριώματα, που παρέμειναν μέχρι τέλους. Μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής, η οροφή ανυψώθηκε με ειδικά μηχανήματα, που στηρίχθηκαν σε προσωρινούς πύργους στη νότια πλευρά, επιτρέποντας την περιστροφή στα βορινά στηρίγματα. Τα ικριώματα αποσυναρμολογήθηκαν και απομακρύνθηκαν, πριν να τοποθετηθεί η οροφή στην τελική της θέση.

[Εικόνα 10] Τρισδιάστατη αναπαράσταση του κτιρίου με επιπλέον θέσεις θεατών για την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων

[Εικόνα 11] Τρισδιάστατη αναπαράσταση του κτιρίου χωρίς τις θέσεις των επιπλέον θεατών, τη θέση των οποίων καταλαμβάνουν υαλοπετάσματα

Πηγή κειμένου: Περιοδικό ΚΤΙΡΙΟ

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου