13 ΑΠΛΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ [ΜΕΡΟΣ Β]

1. Πλυντήριο ρούχων
Ένα συνηθισμένο πλυντήριο ρούχων ευθύνεται για την έκλυση στην ατμόσφαιρα μεγάλης ποσότητας διοξειδίου του άνθρακα. Το 80-85% της ενέργεια που καταναλώνει ένα πλυντήριο κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του οφείλεται στο ζέσταμα του νερού. Για το λόγο αυτό το πλύσιμο με ζεστό νερό έχει ως συνέπεια την έκλυση ως και 5 φορές περισσότερων αερίων του θερμοκηπίου, σε σχέση με το πλύσιμο με κρύο νερό. Η επιλογή, συνεπώς, προγραμμάτων με χαμηλότερη θερμοκρασία έχει τη δυνατότητα να ελαττώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ως και 3 κιλά σε κάθε πλύση, ενώ έχει αντίκτυπο και στου λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. Παράλληλα τα απορρυπαντικά πλυντηρίου θα πρέπει να χρησιμοποιούνται με σύνεση και όχι σε υπερβολικές ποσότητες, καθώς για την παραγωγή 100ml απορρυπαντικού εκλύεται στο περιβάλλον τουλάχιστον 1 κιλό διοξειδίου του άνθρακα.

2. Στεγνωτήριο ρούχων
Με κάθε χρήση του στεγνωτηρίου ρούχων εκλύονται στην ατμόσφαιρα πάνω από 3 κιλά διοξειδίου του άνθρακα. Γι' αυτό είναι προτιμότερο να επιλέγουμε το φυσικό στέγνωμα, όποτε είναι δυνατό. Αν πάλι είναι αναπόφευκτη η χρήση του, φροντίζουμε ώστε το πλυντήριο να αφαιρέσει όσο το δυνατόν περισσότερο νερό, ούτως ώστε να μειωθεί το φορτίο του. Η διατήρηση καθαρού του φίλτρου με τα χνούδια συμβάλει στη μέγιστη απόδοσή του.

3. Ψυγείο
Τα ψυγεία επιβαρύνουν το λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος τουλάχιστον κατά 15% σε ετήσια βάση, εκλύοντας το ίδιο διάστημα πάνω από 1,5 τόνο διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Η μεγιστοποίηση της απόδοσης του ψυγείου μπορεί να επιτευχθεί με τη σωστή εφαρμογή των λάστιχων της πόρτας για την αποφυγή των διαρροών θερμότητας, καθώς και με την τοποθέτησή του στο δροσερότερο δυνατό σημείο. Οι καταψύκτες καλό θα ήταν να ρυθμίζοντες στους -17°C με -15°C και η ψύξη στους 4°C περίπου. Σε περίπτωση αγοράς καινούριου ψυγείου φροντίζουμε να είναι της υψηλότερης δυνατής ενεργειακής κλάσης, ώστε να καταναλώνει λιγότερη ενέργεια.

4. Πλαστικά
Όλες οι κατοικίες είναι γεμάτες με αντικείμενα φτιαγμένα από πετροχημικά, όπως το πολυαιθυλένιο, το πολυβινυλοχλωρίδιο [PVC], το πολυπροπυλένιο, το νάιλον και το ακρυλικό. Όμως δεδομένου ότι τα συγκεκριμένα υλικά είναι αρκετά ανθεκτικά και δύσκολα αποικοδομούνται, έχουν ως αποτέλεσμα τη μόλυνση του περιβάλλοντος. Για το λόγο αυτό καλό είναι να επιλέγονται έπιπλα και οικιακά σκεύη από ανακυκλώσιμα υλικά όπως το χαρτί ή το ξύλο, όπου είναι δυνατό.

5. Έπιπλα
Αναζητούμε ανακυκλωμένα ή ανακυκλώσιμα έπιπλα από φυσικά υλικά, όπως για παράδειγμα κουρτίνες από βιολογικό βαμβάκι, παπλώματα από μαλλί που προέρχονται από ζώα βιολογικής εκτροφής, κεριά από κερήθρες, πιάτα από μπαμπού, σεντόνια από κάνναβη και χαλιά από γιούτα. Με την αγορά μεταχειρισμένων επίπλων πραγματοποιείται οικονομία στους φυσικούς πόρους, ενώ πολλές φορές τα παλιά έπιπλα είναι πολύ πιο ανθεκτικά από τα καινούρια. Διαφορετικά, είναι προτιμότερη η αγορά επίπλων από ανακυκλωμένα υλικά, όπως είναι τα πλαστικά, τα μπουκάλια PET, ο χάλυβας, τα ελαστικά καθώς και τα οικοδομικά υλικά που προέρχονται από ανακύκλωση.

[Εικόνα 1] Τα earthships αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα κατασκευών που χρησιμοποιούν ανακυκλωμένα υλικά

6. Χημικές ουσίες
Ένα μέσο σπίτι τη σημερινή εποχή διαθέτει περισσότερα χημικά από όσα ένα χημικό εργαστήριο των αρχών του 20ού αιώνα. Αεροζόλ, μπογιές, στιλβωτικά επίπλων, κόλλες, καθαριστικά με αμμωνία, ασετόν, λαδομπογιές, υγρά μπαταρίας, είναι ορισμένα μόνο από τα προϊόντα καθημερινής χρήσης που περιλαμβάνουν χημικά. Έχει αποδειχθεί ότι οι συγκεκριμένες χημικές ουσίες αποτελούν ένα τοξικό κοκτέιλ για το περιβάλλον όταν καταλήγουν στις χωματερές και στις αποχετεύσεις. Συνεπώς, καλό θα ήταν να περιορίζεται η χρήση εντομοκτόνων και προϊόντων που περιέχουν χλώριο. Ως λύση θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η επιλογή φυσικών χρωμάτων με κάποια οικολογική σήμανση, καθώς και ο καλός αερισμός των εσωτερικών χώρων.

7. Οργανικές πτητικές ενώσεις [VOCs]
Ο αέρας στου εσωτερικούς χώρους είναι 3 φορές πιο μολυσμένος από ότι στους εξωτερικούς. Σημαντικό ρόλο σε αυτό παίζουν οι συμβατικές μπογιές και τα βερνίκια που χρησιμοποιούνται. Τα ορυκτά καύσιμα που αποτελούν τα κύρια συστατικά τέτοιου είδους προϊόντων, αναδίδουν αέρια του θερμοκηπίου, τοξικά απόβλητα και ατμοσφαιρικούς ρύπους, γνωστούς και ως πτητικές οργανικές ενώσεις. Για το λόγο αυτό, είναι προτιμότερη η αγορά φυσικών χρωμάτων και βερνικιών ή υδατοδιαλυτών χρωμάτων με χαμηλή ή καθόλου περιεκτικότητα σε πτητικούς οργανικούς διαλύτες. Δεν είναι μόνο πιο φιλικά προς το περιβάλλον, αλλά καθιστούν και μία εναλλακτική λύση για άτομα που υποφέρουν από αλλεργίες και άσθμα, καθώς και για τις έγκυες και τα μικρά παιδιά που είναι πιο ευαίσθητα σε κάποιους ρύπους. Τέλος, διατίθενται, πλέον στην αγορά και μη τοξικά, βιοαποικοδομήσιμα αφαιρετικά χρωμάτων.

8. Ανανεώσιμη ξυλεία
Τα δέντρα αποτελούν μια ανανεώσιμη και αειφορική πηγή, με την προϋπόθεση ότι δεν αποψιλώνονται τα δάση και δε γίνεται υλοτόμηση με μη αειφορικό τρόπο. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν ισχύει πάντοτε. Το 70% της ξυλείας που εξάγει η Ινδονησία προέρχεται από παράνομη υλοτόμηση, αποτελώντας παράλληλα τη χώρα με το μεγαλύτερο ρυθμό αποδάσωσης στον κόσμο με το Μεξικό να την ακολουθεί. Για τη βεβαίωση ότι τα ξύλα που αγοράζονται προέρχονται από δασικέςεκτάσεις των οποίων η διαχείριση γίνεται με βάση διεθνή πρότυπα, θα πρέπει να αναζητείται το σήμα πιστοποίησης ξυλείας από αειφορική διαχείριση του Συμβουλίου Διαχείρισης των Δασών [Forest Stewardship Council - FSC].

[Εικόνα 2] Ξυλεία από πιστοποιημένη ανανεώσιμη πηγή

9. Ανακυκλωμένα υλικά
Η ξυλεία που προέρχεται από μία τοπική, αειφορικά διαχειριζόμενη δεντροφυτεία έχει μικρότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις [εμπεριεχόμενη ενέργεια] συγκριτικά με το αν ήταν εισαγόμενη. Ακόμα καλύτερα είναι σε περίπτωση που το ξύλο είναι ανακυκλωμένο. Σε παλιατζίδικα και σε μάντρες μπορούν να βρεθούν τούβλα, κεραμίδια, πλακάκια δαπέδου, παράθυρα, πόρτες, τζάκια και οικιακός εξοπλισμός που μπορεί να αξιοποιηθεί. Ακόμα και στην περίπτωση που δεν είναι αρκετά φθηνότερα, υπάρχει η δυνατότητα δημιουργίας μιας αγοράς ανακυκλωμένων υλικών που θα προσελκύσει και άλλους καταναλωτές και θα τους παρακινήσει να ανακυκλώσουν. Είναι προτιμότερη η αναζήτηση υλικών από την τοπική αγορά, καθώς με την ελαχιστοποίηση των μετακινήσεων μπορούν να εξοικονομηθούν μεγάλα ποσά ενέργειας.

10. Ανοίγματα
Οι ξύλινες κάσες παραθύρων προσφέρουν, συνήθως, καλύτερη θερμομόνωση σε σχέση με του αλουμινένιες. Ένας αποτελεσματικός τρόπος για την προστασία των ανοιγμάτων που βρίσκονται ανατολικά και δυτικά είναι τα παντζούρια και τα ρολά. Τα παράθυρα που έχουν νότιο προσανατολισμό είναι προτιμότερο να έχουν σκίαστρα, έτσι ώστε να παρέχεται σκιά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και φυσικό φως το χειμώνα. Οι υαλοπίνακες, τέλος, θα πρέπει να επιλεχθούν με βάση το κλίμα της εκάστοτε περιοχής και τον προσανατολισμό του κτιρίου.

Σε ένα πολύ καλά μονωμένο κτίριο, τα ανοίγματα αποτελούν τον πιο αδύναμο κρίκο. Ένα τετραγωνικό μέτρο μονού υαλοπίνακα, εκτεθειμένου στην ηλιακή ακτινοβολία, έχει τη δυνατότητα σε μία ζεστή μέρα να θερμάνει τον εσωτερικό χώρο εξίσου καλά με μία ηλεκτρική θερμάστρα. Αντίθετα, τις κρύες ημέρες χάνονται μεγάλες ποσότητες θερμότητας. Ένας διπλός υαλοπίνακας με πλήρωση αέρα ή αδρανούς αερίου στο διάκενο, μπορεί να κοστίζει αρκετά περισσότερο, αλλά αποδίδει τουλάχιστον 2 φορές πιο αποτελεσματικά. Ο εξωτερικός υαλοπίνακας εμποδίζει την ανεπιθύμητη ηλιακή ακτινοβολία να εισέλθει στο εσωτερικό του κτιρίου, ενώ ο εσωτερικός μειώνει τις απώλειες θερμότητας. Η αντικατάσταση των μονών υαλοπινάκων με διπλούς χαμηλής εκπομπής [low-e] μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στην ενεργειακή αναβάθμιση του κτιρίου, μειώνοντας τόσο την κατανάλωση για θέρμανση όσο και για ψύξη.

12. Ηλεκτρικές συσκευές
Ακόμα και όταν είναι σε αναμονή οι ηλεκτρικές συσκευές καταναλώνουν σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργεια, οι όποιες φθάνουν μέχρι και το 40% της κανονικής λειτουργίας τους, ενώ οφείλονται και στην εκπομπή πάνω από 70 κιλών διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα κάθε χρόνο. Παράλληλα, επιβαρύνουν το λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος τουλάχιστον κατά 5%. Γι' αυτό καλό θα είναι οι ηλεκτρικές συσκευές όταν δεν χρησιμοποιούνται να απενεργοποιούνται πλήρως. Η αγορά πολύμπριζων με διακόπτες σε κάθε πρίζα θα μπορούσε να βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση. Τέλος, όποτε είναι δυνατόν, επιλέγουμε ηλεκτρικές συσκευές πιστοποιημένες με κάποιο πρότυπο χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης, όπως το Energy Star. Συσκευές τέτοιου είδους καταναλώνουν περίπου τη μισή ενέργεια σε σχέση με τις αντίστοιχες συμβατικές.

Αν στόχος μας είναι η κάλυψη των ενεργειακών μας αναγκών με το φθηνότερο δυνατό τρόπο, τότε αυτές θα εξακολουθήσουν να καλύπτονται από πόρους που βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα. Παρόλα αυτά, υπάρχουν πολλοί τρόποι εκμετάλλευσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για οικιακή χρήση. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να μειώσει τις ετήσιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, τουλάχιστον κατά 10 τόνους.


1 σχόλιο: