13 ΑΠΛΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ [ΜΕΡΟΣ Α]

1. Μείωση κατανάλωσης
Καθώς τα γεύματα, οι τηλεοράσεις και τα σπίτια μεγαλώνουν, αυξάνονται και οι απαιτήσεις από τη γη. Το οικολογικό αποτύπωμα του μέσου Αμερικανού [1] είναι πάνω από 100 στρέμματα, δηλαδή πενταπλάσιο από αυτό που η Γη μπορεί να αντέξει αν όλοι είχαν τις ίδιες καταναλωτικές απαιτήσεις. Είναι εύκολο να μειωθεί το οικολογικό αποτύπωμα αποφεύγοντας την άσκοπη κατανάλωση. Μήπως για να φτιάξουμε ένα φλιτζάνι τσάι βράζουμε νερό για έξι; Μήπως φεύγοντας από ένα δωμάτιο αφήνουμε την τηλεόραση και το στερεοφωνικό σε λειτουργία; Μήπως πετάμε καινούργια πράγματα; Αυτές οι πράξεις ίσως φαντάζουν ασήμαντες, ωστόσο, δρουν συσωρευτικά και συντελούν στην αύξηση του οικολογικού μας αποτυπώματος.

2. Επαναχρησιμοποίηση
Το μεγαλύτερο μέρος των αγαθών που καταναλώνεται καταλήγει στα σκουπίδια μέσα σε λίγους μήνες, εβδομάδες, ημέρες, ακόμα και λεπτά. Κάθε Έλληνας το 2004 παρήγαγε 433 κιλά απορρίμματα, ενώ το 1994 παρήγαγε 366 κιλά. Αύξηση, δηλαδή, περίπου κατά 40% μέσα σε μία δεκαετία. Για να μειωθούν τα απορρίμματα που παράγουμε καλό θα ήταν να αγοράζουμε αντικείμενα που είτε τα ίδια είτε η συσκευασία τους είναι δυνατόν να επαναχρησιμοποιηθούν, ενώ θα πρέπει να το σκεφτόμαστε καλύτερα προτού αποφασίσουμε να πετάξουμε κάποιο αντικείμενο.

3. Ανακύκλωση
Με την ανακύκλωση των υλικών καταλήγουν λιγότερα απορρίμματα στις χωματερές, ενώ παράλληλα εξοικονομούνται και πόροι. Για την ανακύκλωση ενός κουτιού από αλουμίνιο καταναλώνεται μόλις το 5% της ενέργειας που απαιτείται για τη δημιουργία ενός νέου, ενώ για την ανακύκλωση γυαλιού το 50%. Για κάθε τόνο χαρτί που ανακυκλώνεται εξοικονομείται το 60% της ενέργειας παράλληλα με 17 δέντρα, 26.500 λίτρα νερού και 27 κιλά ατμοσφαιρικών ρύπων.

[Εικόνα 1] Με ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης και μεγιστοποίησης της ανακύκλωσης και της επαναχρησιμοποίησης τα απορρίμματα που θα κατέληγαν στους χώρους υγειονομικής ταφής θα ήταν σαφώς λιγότερα
4. Ντους
Τα ντους μεγάλης διάρκειας στέλνουν κυριολεκτικά τους φυσικούς πόρους στην αποχέτευση. Κάθε λεπτό καταναλώνονται 15-25 λίτρα νερού, ενώ η μέση διάρκειά του δε θα πρέπει να ξεπερνάει κατά πολύ τα 5 λεπτά. Αν η διάρκεια του ντους φτάνει τα δέκα λεπτά σημαίνει ότι το επιπλέον νερό που καταναλώνει ένα άτομο κατά τη διάρκεια ενός έτους μπορεί να γεμίσει μία πισίνα, ενώ οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που οφείλονται στην ενέργεια που καταναλώνεται για το ζέσταμα της συγκεκριμένης ποσότητας νερού, ξεπερνά τον 1 τόνο. Με μείωση της μέσης διάρκειας του ντους από δέκα σε πέντε λεπτά, εξοικονομούνται περίπου 15.000 λίτρα νερού ετησίως. Παράλληλα, με καλύτερη μόνωση του θερμοσίφωνα και ρύθμιση του θερμοστάτη σε χαμηλότερη θερμοκρασία, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μειώνονται τουλάχιστον κατά 500 κιλά.

5. Ροή νερού
Σε ένα μέσο νοικοκυριό το 25% περίπου του νερού που καταναλώνεται προέρχεται από το ντους. Μια τετραμελής οικογένεια, στην οποία ο κάθε ένας κάνει πέντε λεπτά ντους κάθε ημέρα, καταναλώνει περίπου 2.600 λίτρα νερού την εβδομάδα. Υπάρχει η δυνατότητα περιορισμού αυτής της ποσότητας κατά 50% ή και παραπάνω με την τοποθέτηση βρυσών χαμηλής ροής, οι οποίες ωστόσο διατηρούν την πίεση υψηλή. Με μία κοινή κεφαλή ντους η ροή είναι περίπου 15-25 λίτρα το λεπτό, ενώ με κεφαλές μειωμένης ροής μόλις 5-8 λίτρα το ίδιο χρονικό διάστημα. Μέσα σε ένα χρόνο μια τετραμελής οικογένεια θα εξοικονομεί 75.000 λίτρα νερού, καθώς και την ενέργεια που θα απαιτούνταν για το ζέσταμά του.

[Εικόνα 2] Ντους με χαμηλή ροή νερού

6. Καζανάκι
Μόλις το 3% του νερού του πλανήτη είναι γλυκό και από αυτό μόνο το 30% μπορεί να αξιοποιηθεί. Παρόλα αυτά, μεγάλο μέρος αυτού του νερού καταλήγει καθημερινά στη λεκάνη της τουαλέτας. Το νερό που απαιτεί η συγκεκριμένη λειτουργία, αφορά το 40% της συνολικής κατανάλωσης νερού ενός νοικοκυριού. Σε μία παλιού τύπου τουαλέτα το καζανάκι σταθερής ροή καταναλώνει με ένα τράβηγμα πάνω από 11 λίτρα νερού. Με τα σύγχρονα καζανάκια υψηλής αποδοτικότητας καταναλώνονται κατά μέσο όρο 4 λίτρα νερό ανά χρήση. Έτσι επιτυγχάνεται η ίδια πίεση νερού, ενώ η κατανάλωση του μειώνεται κατά 60%. Αν έχετε παλιά τουαλέτα, μειώστε τη χωρητικότητά της γεμίζοντας ένα ή περισσότερα μπουκάλια με νερό και τοποθετώντας τα μέσα στο καζανάκι.

7. Πλύσιμο πιάτων
Οι νεροχύτες και τα πλυντήρια πιάτων ευθύνονται κατά μέσο όρο για το 15% της κατανάλωσης νερού ενός νοικοκυριού, ενώ για να ζεσταθεί το νερό που χρησιμοποιείται εκλύονται εκατοντάδες τόνοι διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Ένα πλυντήριο πιάτων χρειάζεται πάνω από 40 λίτρα νερού ανά χρήση. Αν τίθεται σε λειτουργία μόνο όταν είναι γεμάτο, εξοικονομούνται 40-70 λίτρα νερού ημερησίως. Ωστόσο, το πλύσιμο των πιάτων στο χέρι έχει τη δυνατότητα να καταναλώσει ακόμα μικρότερη ποσότητα νερού. Όταν η βρύση είναι ανοικτή καταναλώνονται περίπου 10 λίτρα νερού κάθε λεπτό. Για το λόγο αυτό είναι προτιμότερο να πλένουμε και να ξεβγάζουμε τα πιάτα όλα μαζί και όχι ένα ένα. Επιπλέον, υπάρχει η δυνατότητα μείωσης της ροής του νερού στο μισό, χωρίς να επηρεάζεται η πίεση του, με την εγκατάσταση ακροφυσίων υψηλής απόδοσης και ελέγχου της ροής νερού.

8. Ζεστό νερό
Το ζέσταμα του νερού ευθύνεται για ένα μεγάλο μέρος των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από την κατανάλωση ενέργειας, καθώς και για το 15%, τουλάχιστον, των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος. Ωστόσο, υπάρχουν πιο αποτελεσματικοί τρόποι παραγωγής ζεστού νερού. Ορισμένοι από αυτούς είναι οι ταχυθερμοσίφωνες [θερμοσίφωνες χωρίς δεξαμενή] και οι αντλίες θερμότητας. Η πιο αποδοτική λύση, όμως, είναι η εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα σε κάποιο σημείο της κατοικίας με νότιο προσανατολισμό. Το αρχικό κόστος μπορεί να είναι μεγάλο, παρόλα αυτά είναι σε θέση να καλύψει το 90% των αναγκών ενός νοικοκυριού για ζεστό νερό, αποσβένοντας την αξία του μέσα σε 5 χρόνια περίπου. Επιπλέον, με τη χρήση του περιορίζονται οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα τουλάχιστον κατά 2,5 τόνους ετησίως.

[Εικόνα 3] Ηλιακός συλλέκτης για την παραγωγή ζεστού νερού στην οροφή κατοικίας
9. Φωτοβολταϊκοί ηλιακοί συλλέκτες
Στο παρελθόν, η χρήση φωτοβολταϊκών συλλεκτών για την παραγωγή ενέργειας ήταν οικονομικά ασύμφορή. Ωστόσο, με την εξέλιξη της τεχνολογία και τη μείωση του κόστους παραγωγής, οι φωτοβολταϊκοί συλλέκτες έχουν γίνει πλέον αρκετά προσιτοί οικονομικά. Αν και το κόστος εγκατάστασής τους είναι σχετικά μεγάλο, ένα σύστημα φωτοβολταϊκών συλλεκτών παράγει ενέργεια για τουλάχιστον 25 χρόνια, ενώ αποσβένει την αξία του σε λιγότερο από τα μισά. Για κάθε κιλοβατώρα [kWh] ηλεκτρικού ρεύματος που παράγεται, αποφεύγεται πάνω από μισό κιλό εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.

Το 50% των ενεργειακών εξόδων μιας κατοικίας αφορά την κάλυψη των αναγκών για θέρμανση και ψύξη. Με την ύπαρξη καλύτερης μόνωσης του κελύφους της κατασκευής, περιορίζονται οι απώλειες θερμότητας μειώνοντας την λειτουργία των συστημάτων θέρμανσης και ψύξης τουλάχιστον κατά 30%.

Η ζήτηση για ενέργεια αυξάνεται πάρα πολύ την καλοκαιρινή περίοδο με τη χρήση των κλιματιστικών μονάδων για ψύξη. Συνήθως, οι κατοικίες επιλέγονται με κριτήρια όπως το μέγεθός τους και η θέα τους, αγνοώντας τον προσανατολισμό τους και τον παθητικό τους σχεδιασμό. Το αποτέλεσμα είναι κατοικίες πολύ ζεστές το καλοκαίρι και αντίστοιχα πολύ κρύες το χειμώνα. Μία σωστά σχεδιασμένη κατοικία δε χρειάζεται κάτι παραπάνω από έναν ανεμιστήρα οροφής κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού για το δροσισμό της. Επιπλέον, φροντίζουμε, όσο είναι δυνατόν, να έχουμε κλειστά τα παράθυρα και τις κουρτίνες κατά τη διάρκεια της ημέρας, ώστε η θερμότητα να μην εισέρχεται στους εσωτερικούς χώρους. Κατά τη διάρκεια της νύχτας, που η εξωτερική θερμοκρασία μειώνεται τα ανοίγουμε για να επέλθει ο φυσικός δροσισμός. Αν παρόλα αυτά απαιτείται η χρήση μονάδας κλιματισμού, θα πρέπει να ρυθμίζεται ο θερμοστάτης στου 27°C και όχι στους 23°C. Αυτό θα μειώσει την κατανάλωση ενέργειας τουλάχιστον κατά 70%.

12. Φωτισμός
Το 20% της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνει μία κατοικία οφείλεται στις ανάγκες για φωτισμό, ενώ ευθύνεται για την έκλυση περισσότερων από 600 κιλών διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα κάθε χρόνο. Δεν ισχύει ο μύθος ότι όταν ανοιγοκλείνουν οι λαμπτήρες καταναλώνουν περισσότερη ενέργεια από το να είναι μόνιμα ανοικτοί. Όταν δεν χρησιμοποιείται ένας χώρος θα πρέπει να σβήνουν τα φώτα του. Εναλλακτικά, μπορούν να εγκατασταθούν χρονοδιακόπτες, ανιχνευτές κίνησης, αισθητήρες και ρεοστάτες για να αποφευχθεί η περιττή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Επιπλέον, οι κοινοί λαμπτήρες πυρακτώσεως που αποτελούν το πιο δημοφιλές μέσο οικιακού φωτισμού όμως σημαντικά χαμηλή απόδοση, καθώς το 95% της ενέργειας που καταναλώνουν μετατρέπεται σε θερμότητα και όχι σε φως. Ένας συμπαγής λαμπτήρας φθορισμού [CFL] των 20W δίνει τόσο φώς όσο ένας λαμπτήρας πυρακτώσεως των 100W και έχει και 8 φορές μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Παρόλο που, ένας λαμπτήρας φθορισμού είναι περίπου 10 φορές πιο ακριβός σε σχέση με ένα λαμπτήρα πυρακτώσεως, στα πέντε χρόνια που είναι η διάρκεια ζωής του καταναλώνει περίπου 75% λιγότερη ενέργεια. Το ίδιο διάστημα, η ποσότητα των αέριων του θερμοκηπίου που αποφεύγεται να εκλυθεί στην ατμόσφαιρα ξεπερνά το 600 κιλά.

13. Ντύσιμο
Μια από τις πρώτες, αλλά και πιο αποτελεσματικές μορφές μόνωσης ήταν ο ρουχισμός. Πολύ πριν γίνουν μόδα, τα ρούχα, βοηθούσαν τους ανθρώπους να επιβιώσουν σε ένα κόσμο στον οποίο δεν υπήρχαν θέρμανση και κλιματισμός. Συνεπώς, ντυνόμαστε ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Για κάθε μείωση του θερμοστάτη κατά 1°C μειώνονται οι ετήσιες ανάγκες για θέρμανση τουλάχιστον κατά 5%.



[1] η έκταση γης η οποία απαιτείται για να καλύψει τις καταναλωτικές του ανάγκες και να δεχτεί τα απορρίμματά του

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου