ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ

Στο παρελθόν τα κτίρια κατασκευάζονταν από φυσικά υλικά, όπως πέτρα, λάσπη, άχυρο και πυλό, συνεπώς μετά την κατεδάφισή τους, είτε απλώς επέστρεφαν στο φυσικό τους περιβάλλον είτε επαναχρησιμοποιούνταν από γενιά σε γενιά. Αυτό είχε ως συνέπεια τα απορρίμματα των κτιρίων να είναι σχεδόν μηδενικά. Ωστόσο, με το πέρασμα των χρόνων και με τη συνεχή ανάπτυξη της τεχνολογίας των κατασκευαστικών υλικών, τα απορρίμματα των κτιρίων γίνονταν ολοένα και περισσότερα. Επομένως, εκτός από τη μεγάλη εμπεριεχόμενη ενέργεια που περιλαμβάνουν τα υλικά, υπάρχει και το πρόβλημα της διάθεσής τους μετά την κατεδάφιση των κτιρίων. Συνήθως, καταλήγουν στο φυσικό περιβάλλον, προκαλώντας ανεπανόρθωτη ζημιά στο οικοσύστημα.

Τα τελευταία χρόνια, παρόλα αυτά, γίνεται προσπάθεια αλλαγής της κατασκευαστικής φιλοσοφίας. Διεθνής πιστοποιήσεις όπως το LEED και το BREEAM στοχεύουν, εκτός από τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κατασκευών, και στην ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού του αποτυπώματος. Έτσι, αναλύεται ο κύκλος ζωής του κτιρίου ο οποίος περιλαμβάνει τα εξής στάδια:

1. Πρώτη ύλη
2. Παραγωγή υλικών
3. Συσκευασία - Τυποποίηση
4. Μεταφορά
5. Χρήση - Συντήρηση
6. Ανακύκλωση - Επαναχρησιμοποίηση
7. Απόρριψη

Στην Ελλάδα, μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει κάποιο οργανωμένο σύστημα για τη διαχείριση και επαναχρησιμοποίηση των απορριμμάτων που προκύπτουν από τις κατασκευές, τα οποία αν και δεν είναι αποδομήσιμα, είναι ανακυκλώσιμα. Τέτοιου είδους υλικά είναι το σκυρόδεμα, τα τούβλα, η άσφαλτος, το γυαλί, τα ξύλα, ο χάλυβας, το αλουμίνιο, τα μέταλλα γενικότερα, τα πλαστικά κ.α., τα οποία παράγονται σε τεράστιες ποσότητες και μένουν αναξιοποίητα. Συγκεκριμένα, στην Ελλάδα παράγονται περίπου 5-6 εκατομμύρια τόνοι απορριμμάτων από κτίρια κάθε χρόνο, με το 50% περίπου των οποίων στην Αττική. Από αυτές τις ποσότητες, το 60-70% είναι σκυρόδεμα, ενώ το 30-35% τούβλα. Παράλληλα υπάρχει και μία μικρή ποσότητα, περίπου 5%, η οποία ανακυκλώνεται, όταν στην Ευρώπη αυτό το ποσοστό ξεπερνά το 30%. Τα πιο αξιοσημείωτα παραδείγματα αποτελούν χώρες όπως η Ολλανδία, όπου ανακυκλώνεται το 90% των κατασκευαστικών απορριμμάτων, το Βέλγιο [87%] και η Δανία [81%].

[Εικόνα 1] Το κτίριο του BRE στη Μεγάλη Βρετανία

Το 1997 στην Αγγλία, το Βρετανικό Ερευνητικό Ινστιτούτο, BRE, [εικόνα 1], χρησιμοποίησε απορρίμματα που προέρχονταν από κατεδαφίσεις κατασκευών για τη δημιουργία του κτιρίου γραφείων του. Το παλαιότερο κτίσμα που υπήρχε στο οικόπεδο κατεδαφίστηκε και ανακυκλώθηκε κατά 96% κατ' όγκο. Στην κατασκευή του συγκεκριμένου κτιρίου χρησιμοποιήθηκαν υλικά από άλλα κτίρια, όπως τούβλα, ξύλινα πατώματα και χαλίκι από τη θραύση σκυροδέματος. 

Ωστόσο, για να λειτουργήσει αποτελεσματικά η ανακύκλωση στην κατασκευή κτιρίων χρειάζεται η απαιτούμενη οργάνωση τόσο κατά τη διάρκεια της μελέτης, όσο και κατά τη διάρκεια της κατασκευής. Η μελέτη θα πρέπει να είναι συμβατή με υλικά που επαναχρησιμοποιούνται, εκμεταλλευόμενη όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος από την ποσότητα που διατίθεται. Κατά την κατασκευή, από την άλλη πλευρά, απαιτείται η εγκατάσταση περισσότερων κοντέινερ στο εργοτάξιο για τα ανακυκλώσιμα υλικά αλλά και πρόβλεψη για τη διάθεσή τους.

Παράδειγμα σχεδιασμού σύμφωνα με τα διαθέσιμα υλικά αποτελεί η αρχιτέκτων τοπίου Julie Bargmann [D.I.R.T. Studio], η οποία επαναχρησιμοποιεί τα απορρίμματα των κτιρίων με δημιουργικό και αποτελεσματικό τρόπο. Η αρχή που διέπει τα έργα της είναι πως κανένα απόβλητο δεν φεύγει από το εργοτάξιο. Σε έργα, όπως η εξωτερική διαρρύθμιση του Urban Outfitters Headquarters στα ναυπηγεία της Φιλαδέλφειας [εικόνες 2, 3] και του Turtle Creek Water Works στο Ντάλλας [εικόνα 4] των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, χρησιμοποίησε μεταξύ άλλων πλάκες μπετόν από κατεδαφιστέα κτίρια στη διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου. Το αποτέλεσμα, εκτός από εντυπωσιακό, είναι παράλληλα και οικονομικό στην κατανάλωση ενέργειας καθώς και στην επιβάρυνση του περιβάλλοντος.

[Εικόνα 2] Urban Outfitters Headquarters στη Φιλαδέλφεια των Ηνωμένων Πολιτειών

[Εικόνα 3] Urban Outfitters Headquarters στη Φιλαδέλφεια των Ηνωμένων Πολιτειών

[Εικόνα 4] Turtle Creek Water Works στο Ντάλλας των Ηνωμένων Πολιτειών


0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου