ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το περιβάλλον, ευθύνεται κατά κύριο λόγο η ραγδαία οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των τελευταίων δεκαετιών, όπου η ευμάρεια και η αύξηση του βιοτικού επιπέδου είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την κατανάλωση των φυσικών και ορυκτών πόρων χωρίς όρια και περιορισμούς [εικόνα 1]. Η προοπτική για ένα βιώσιμο μέλλον εξαρτάται από το πόσο γρήγορα οι κοινωνίες θα στραφούν από τα ορυκτά καύσιμα σε ανανεώσιμες μορφές ενέργειας, καθώς προβλέπεται ότι στο τέλος του 21ου αιώνα η ζήτηση για ενέργεια θα είναι τριπλάσια σε σχέση με την τωρινή. Η χρησιμοποίηση ανανεώσιμων πηγών έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, κυρίως, λόγω της συνεχώς αυξανόμενης ζήτησης από τις ταχύτατα αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας, όπως η Κίνα και η Ινδία. Παρόλα αυτά, η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα θα συνεχίσει να αυξάνεται τις επόμενες δεκαετίες, σε μεγάλο βαθμό εξαιτίας της ανάπτυξης των παραπάνω χωρών [1], με το 85% της ενεργειακής κατανάλωσης να εξακολουθήσει να προέρχεται από την καύση ορυκτών καυσίμων [2]. Επομένως, το σενάριο που θα απέτρεπε μια επικίνδυνη κλιματική αλλαγή εφόσον δεν εξορυχτεί παραπάνω από το 20-25% των διαθέσιμων αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων, τίθεται με αυτόν τον τρόπο σε αμφιβολία [εικόνα 2].

[Εικόνα 1] Το ατύχημα στη θαλάσσια πλατφόρμα της Βρετανικής πετρελαϊκής εταιρίας BP τον Απρίλιο του 2010 στον Κόλπο του Μεξικού στοίχησε τη ζωή σε 11 άτομα, ενώ άλλα 17 τραυματίστηκαν. Τρεις μήνες χρειάστηκαν για να σταματήσει πλήρως η διαρροή πετρελαίου. Το διάστημα αυτό 780.000 κυβικά μέτρα πετρελαίου διέρρευσαν στη θάλασσα, καταλαμβάνοντας έκταση 180.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων και συντελώντας σε μία τεράστια οικολογική καταστροφή

[Εικόνα 2] Θαλάσσιες πλατφόρμες εξόρυξης πετρελαίου στον κόλπο του Μεξικού αντλούν πετρέλαιο ακατάπαυστα. Το 2007, όπου υπήρξε η μέγιστη κατανάλωση πετρελαίου, μέχρι την επόμενη, καταναλώνονταν 86.220 βαρέλια ημερησίως

Ωστόσο, η ολοένα μεγαλύτερη εκμετάλλευση ορυκτών καυσίμων, εκτός από μία σχεδόν σίγουρη οικολογική καταστροφή, οδηγεί και στην εξάντλησή τους [3]. Οι πιο δυσοίωνες προβλέψεις αναμένουν εξάντληση του πετρελαίου πριν το 2035 [4]. Η συνεχής άνοδος των τιμών του πετρελαίου αναμένεται να αυξήσει τη ζήτηση του φυσικού αερίου, οδηγώντας και αυτό σε εξάντληση πριν το 2035 [5]. Κάτι ανάλογο ισχύει και με την περίπτωση του άνθρακα. Επιπλέον, σύμφωνα με εκτιμήσεις [6], μέχρι το 2006 είχαν εξαντληθεί αθροιστικά τα μισά από τα υπαρκτά αποθέματα πετρελαίου, ενώ τα αποθέματα φυσικού αεριού προβλέπονται να βρίσκονται σε αντίστοιχη κατάσταση μία δεκαετία αργότερα. Παράλληλα, το διάστημα μεταξύ 2015-2020 περίπου αναμένεται να υπάρξει η μέγιστη εξόρυξη πετρελαίου [7], ενώ στη συνέχεια θα υπάρξει σταδιακή και συνεχής μείωση [8]. Η εξάντληση των αποθεμάτων των ορυκτών καυσίμων θα έχει ως αποτέλεσμα τη συνεχή αύξηση των τιμών, επιφέροντας πολλές οικονομικές επιπτώσεις και συμβάλλοντας στην αύξηση των τιμών πολλών προϊόντων καθημερινής χρήσης, οδηγώντας στην εξαθλίωση ενός ακόμα μεγαλύτερου μέρους του παγκόσμιου πληθυσμού. Ταυτόχρονα, τα ποσοστά ανεργίας, που είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την τιμή του πετρελαίου, αναμένεται να αυξηθούν δραματικά. Σύμφωνα με τον Robert Hirsh [9], για να αποφευχθεί η οικονομική κατάρρευση θα ήταν αναγκαίο να υπάρξει ένα πρόγραμμα μείωσης της χρήσης πετρελαίου τουλάχιστον 20 χρόνια πριν τη στιγμή της μέγιστης παραγωγής, κάτι το οποίο απέχει από την υπάρχουσα παγκόσμια κατάσταση κατά πολύ. Διαφορετικά, θεωρεί ότι το οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό κόστος θα είναι τεράστιο. Την ίδια άποψη έχει και ο Jeremy Rifkind [10], ο οποίος αναφέρει χαρακτηριστικά ότι ‘εάν νομίζουμε ότι το πετρέλαιο αποτελεί πρόβλημα αυτή τη στιγμή, σε 20 χρόνια θα είναι εφιάλτης’. Ενώ, τέλος ο Alan Greenspan [11] πιστεύει ότι όσο τα αποθέματα πετρελαίου μειώνονται, οι διαμάχες για τον έλεγχο αυτών θα αυξάνονται με κορύφωση το διάστημα 2015-2025, αναφέροντας τον πόλεμο του Ιράκ ως τον πρώτο για το συγκεκριμένο λόγο. 

Όμως, ενώ η κλιματική αλλαγή και ο απερχόμενος κίνδυνος εξάντλησης των ορυκτών καυσίμων οδηγεί τα κράτη να εφαρμόσουν άμεσα τεχνολογίες που δε θα βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα, συχνά καταφεύγουν σε μεθόδους που βρίσκονται σε λάθος κατεύθυνση, όπως η πυρηνική ενέργεια. Η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας μπορεί να μην εκπέμπει ρυπογόνα αέρια, ωστόσο, υπάρχει το άλυτο πρόβλημα της διάθεσης των πυρηνικών αποβλήτων, καθώς και των ατυχημάτων που έχουν γίνει κατά καιρούς [εικόνα 3]. Επομένως, η εκτεταμένη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ταυτόχρονα με την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, φαντάζει η μόνη ελπιδοφόρα λύση για να καλυφθούν τα υπέρογκα ποσά ενέργειας. Τα κτίρια αναμένεται να παίξουν καθοριστικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια, καθώς είναι ένας τομέας που δαπανά παγκοσμίως μεγάλα ποσά ενέργειας [12].


[Εικόνα 3] Το κατεστραμμένο πυρηνικό εργοστάσιο στη Fukushima της Ιαπωνίας, ύστερα από το τσουνάμι το Μάρτιο του 2011. Είχε ως αποτέλεσμα την εκκένωση ολόκληρων πόλεων με τεράστιες συνέπειες στο περιβάλλον και στην υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων


[1] Το 2004 για παράδειγμα η παγκόσμια κατανάλωση ενέργειας αυξήθηκε κατά 4,3%, ενώ στην Κίνα αυξήθηκε 14% την ίδια χρονιά και κατά 65% την τριετία 2001-2004, φτάνοντας έτσι σε σημείο να καταναλώνει το 15% της παγκόσμιας ενέργειας ενώ έγινε και η δεύτερη χώρα σε εισαγωγή πετρελαίου
[2] Έρευνα της International Energy Agency [IEA]
[3] Προβλέπεται ότι μέσα στα επόμενα 40 χρόνια θα εξαντληθεί το πετρέλαιο, στα 60 το φυσικό αέριο και στα 100 ο άνθρακας
[4] Η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου αυξήθηκε 3,4% το 2004, όντας η μεγαλύτερη αύξηση από το 1978, ενώ στην Κίνα αυξήθηκε κατά 33% την ίδια χρονιά
[5] ο υπολογισμός των αποθεμάτων φυσικού αερίου ανέρχονται αυτή τη στιγμή στα 144 τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, με τη σημερινή παραγωγή να ανέρχεται σε 2,3 τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως
[6] Έρευνα της ‘The Association for the Study of Peak Oil’, ASPO
[7] Σε βαρέλια ανά ημέρα
[8] Η κλιμάκωση αυτή είχε ήδη διατυπωθεί από τον Marion King Hubert  το 1956, ο οποίος ήθελε να περιγράψει με αυτόν τον τρόπο τη σχέση μεταξύ των αποθεμάτων πετρελαίου και της συνεχώς αυξανόμενης ζήτησης
[9] Έρευνα για το τμήμα ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών
[10] Αναλυτής του Αμερικάνικου ιδρύματος οικονομικών τάσεων
[11] Αμερικάνος οικονομολόγος που διετέλεσε πρόεδρος της ομοσπονδιακής τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών από το 1987 ως το 2006
[12] Σύμφωνα με τη διαχείριση των ενεργειακών πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών, τα κτίρια στις Ηνωμένες Πολιτείες ευθύνονται για το 30% τις παγκόσμιας κατανάλωσης σε ενέργεια και για το 60% της παγκόσμιας κατανάλωσης σε ηλεκτρισμό, κάνοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες τον κυριότερο καταναλωτή ενέργειας παγκοσμίως. Όσο αφορά τη διανομή στην κατανάλωση ηλεκτρισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτή είναι στο 76% για τα κτίρια, στο 23% για τη βιομηχανία και μόλις στο 1% για τις μεταφορές


0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου