Z-SQUARED [UNITED KINGDOM]

Το Z-Squared είναι ένα έργο που προβλέπεται να υλοποιηθεί στην περιοχή Thames Gateway, ανατολικά της πόλης του Λονδίνου, σχεδιασμένο από την αρχιτεκτονική ομάδα Foster+Partners. Η επιλεγμένη τοποθεσία φιλοξένησε για μεγάλο χρονικό διάστημα στο παρελθόν βιομηχανικές εγκαταστάσεις, αλλά πλέον έχει αρχίσει να μετατρέπεται σταδιακά μέσα από προγράμματα αναπλάσεων, σε μία περιοχή κατοικιών. Στόχος του έργου είναι η δημιουργία ενός οικιστικού προτύπου μικτών χρήσεων με μηδενικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και μηδενικά απορρίμματα. Με την ολοκλήρωσή του θα περιλαμβάνει 2.000 κατοικίες, έχοντας τη δυνατότητα να στεγάσει 5.000 άτομα περίπου, δημιουργώντας ένα αστικό περιβάλλον που καλύπτει τις προδιαγραφές του προγράμματος της BioRegional και της WWfOne Planet Living’, προσφέροντας υψηλή ποιότητα διαβίωσης χωρίς την αλόγιστη σπατάλη φυσικών πόρων.

Η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας τίθεται ως πρωταρχικός στόχος του έργου, για την επίτευξη μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Όλα τα κτίρια που θα κατασκευασθούν είναι σχεδιασμένα με βάση τα υψηλότερα ενεργειακά πρότυπα και με βάση το βρετανικό ενεργειακό σύστημα αξιολόγησης BREEAM, ελαχιστοποιώντας την κατανάλωση ενέργειας κατά τη λειτουργία τους. Για να επιτευχθεί αυτό, θα ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού και της κατασκευής τους. Ο προσανατολισμός και ο κατάλληλος σκιασμός των κτιρίων παίζουν σημαντικό ρόλο καθώς περιορίζουν την υπερθέρμανση των εσωτερικών χώρων τη θερινή περίοδο, ενώ μπορούν να ελαχιστοποιήσουν και την ανάγκη για τεχνητό φωτισμό, μέσω της εκμετάλλευσης της ηλιακής ακτινοβολίας για την παροχή φυσικού φωτός. Η αποφυγή των διαρροών θερμότητας θα συμβάλλει στην μείωση των θερμικών απωλειών κατά τη διάρκεια του χειμώνα, και συνεπώς στη μείωση της ανάγκης για λειτουργιά των κλιματιστικών μονάδων. Αντίστοιχα αποτελέσματα θα επιφέρει και η δυνατότητα για παθητικό δροσισμό και αερισμό των εσωτερικών χώρων του κτιρίου κατά τη θερινή περίοδο. Τέλος, ο οικιακός εξοπλισμός και τεχνητός φωτισμό που θα χρησιμοποιείται θα είναι ενεργειακά αποδοτικός.

Για τη θέρμανση των εσωτερικών χώρων χρησιμοποιείται η μέθοδος της τηλεθέρμανσης, η οποία τροφοδοτείται από μία μονάδα συμπαραγωγής ενέργειας που λειτουργεί με φυσικό αέριο. Το φυσικό αέριο προέρχεται από την αξιοποίηση των απορριμμάτων του οικισμού, συμβάλλοντας στην μείωση κατά 70% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα σε σχέση με ένα συμβατικό οικισμό αντίστοιχου μεγέθους. Επιπλέον, η θερμότητα που παράγεται κατά τη λειτουργία της μονάδας συμπαραγωγής δε χάνεται, αλλά χρησιμοποιείται για την παραγωγή ζεστού νερού. Για την επίτευξη ενεργειακής αυτονομίας, αναπτύσσεται στρατηγική που θα εκμεταλλεύεται σε μακροπρόθεσμη βάση, ανανεώσιμες μορφές ενέργειας και κυρίως την αιολική. Ανεμογεννήτριες μεγάλου μεγέθους προβλέπεται να εγκατασταθούν εκτός του οικισμού, στις εκβολές του Τάμεση, ενώ μικρότερες θα ενταχθούν στον αστικό σχεδιασμό και θα τοποθετηθούν εντός του οικισμού. Θα υπάρχει, επομένως, επί τόπου παραγωγή ενέργειας που θα τροφοδοτεί τον οικισμό με ηλεκτρικό ρεύμα. Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι επιλέχτηκε να μη γίνει εκτεταμένη χρήση φωτοβολταϊκών ηλιακών πάνελ ως κύρια πηγή ενέργειας, καθώς η ενέργεια που παράγουν κοστίζει περισσότερο συγκριτικά με τις υπόλοιπες ανανεώσιμες μορφές που χρησιμοποιούνται. Θα πραγματοποιηθεί, βέβαια, επιλεκτική εφαρμογή τους σε ορισμένα μόνο κτίρια. Η κατανάλωση των κτιρίων θα καταγράφεται, παρέχοντας στους χρήστες όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες για περεταίρω βελτιώσεις στην ενεργειακή αποδοτικότητα των κατοικιών τους.

Το Z-Squared, στοχεύει εκτός από την επίτευξη μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και στη επίτευξη μηδενικών απορριμμάτων. Η διαχείριση των απορριμμάτων αποτελεί ένα σοβαρό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η πόλη του Λονδίνου, όπου προβλέπεται ότι μέχρι το 2015 οι διαθέσιμοι χώροι υγειονομικής ταφής θα έχουν γεμίσει. Προγραμματίζεται επομένως η διαχείριση των απορριμμάτων εντός του οικισμού, περιλαμβάνοντας τη συλλογή τους και τη κατηγοριοποίησή τους ανάλογα με το είδος τους. Στη συνέχεια, θα πραγματοποιείται η ανακύκλωση, η επαναχρησιμοποίηση ή η κομποστοποίηση τους. Τα οργανικά απορρίμματα θα μετατρέπονται σε μεθάνιο, συμβάλλοντας στην παραγωγή ενέργειας που θα τροφοδοτεί τη μονάδα συμπαραγωγής. Το πρόγραμμα ανακύκλωσης δε θα περιλαμβάνει μόνο τα συνηθισμένα υλικά αλλά θα είναι εκτεταμένο, αξιοποιώντας ποικιλία υλικών, με σκοπό το μηδενισμό της ποσότητας των απορριμμάτων που καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής. Στοχεύεται, επιπλέον, και η ελαχιστοποίηση της δημιουργίας απορριμμάτων κατά τη διάρκεια της κατασκευής, αυξάνοντας όσο είναι δυνατό την τυποποίηση και την προκατασκευή τμημάτων του έργου εκτός του οικισμού.

Η οργάνωση του οικισμού θα είναι τέτοια, ώστε να προωθείται η κίνηση με τα πόδια ή με το ποδήλατο, περιορίζοντας ταυτόχρονα την κίνηση των ιδιωτικών οχημάτων. Για την ενίσχυση της συγκεκριμένης προσέγγισης δε θα επιτρέπεται η κυκλοφορία των οχημάτων στον πυρήνα του οικισμού ενώ πεζόδρομοι, ποδηλατόδρομοι και μονοπάτια θα δίνουν προτεραιότητα στην κίνηση των πεζών και των ποδηλατών. Επιπλέον θα παρέχονται ασφαλής χώροι αποθήκευσης των ποδηλάτων. Όλες οι βασικές υπηρεσίες θα βρίσκονται σε κοντινές αποστάσεις μεταξύ τους, καθώς αποστάσεις μέχρι 500 μέτρα θεωρούνται ανεκτές για μετακίνηση με τα πόδια. Η δημιουργία ενός ασφαλούς και αξιόπιστου δικτύου μέσων μαζικής μεταφοράς θα καθιστά περιττή την ανάγκη για χρήση ιδιωτικών οχημάτων και θα ελαχιστοποιεί την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων. Η χρήση τους θα ενισχύεται με την τοποθέτηση των κατοικιών σε μικρή απόσταση από τους άξονες κίνησής τους. Η ύπαρξη προγράμματος κοινόχρηστων αυτοκινήτων, θα ευνοεί την ελαχιστοποίηση της χρήσης, καθώς και την ανάγκη για αγορά ιδιόκτητου οχήματος. Παράλληλα μειώνονται τόσο οι απαραίτητοι χώροι στάθμευσης, όσο και η κυκλοφοριακή συμφόρηση στους δρόμους, καθώς ένα κοινόχρηστο αυτοκίνητο μπορεί να καλύπτει τις ανάγκες μέχρι και 20 ατόμων. Επιπλέον, θα παρέχονται οι απαραίτητες παροχές για οχήματα που κινούνται με εναλλακτικές μορφές καυσίμων. Στη μείωση της ανάγκης για μεταφορά, θα συμβάλλει σημαντικά και η δυνατότητα κατοικίας και εργασίας στον ίδιο χώρο.

Για τη μείωση της ενέργειας που απαιτείται για τη μεταφορά τους στην επιλεγμένη τοποθεσία, χρησιμοποιούνται υλικά, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων θα προέρχεται από απόσταση μικρότερη των 50 χιλιομέτρων. Επιλέγονται με βάση την αποδοτικότητα τους, τις χαμηλές περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους και την ελάχιστη εμπεριεχόμενη ενέργειά τους. Όπου είναι δυνατό θα χρησιμοποιούνται ανακυκλωμένα υλικά ή θα επαναχρησιμοποιούνται υλικά που βρίσκονται στην κατάλληλη κατάσταση. 

Αντίστοιχη λογική ακολουθείται και στον τομέα των τροφίμων. Ο οικισμός προωθεί την κατανάλωση τροφίμων που παράγονται επί τόπου από τους κατοίκους του, είτε από το τοπικό περιβάλλον και δεν προέρχονται από μεγάλες αποστάσεις, μειώνοντας με αυτό τον τρόπο την κατανάλωση ενέργειας για τη μεταφορά τους. Η προγραμματισμένη καλλιέργειά τους εντός του οικισμού θα παρέχει στους κατοίκους της περιοχής τη δυνατότητα να αποκτούν τα δικά τους φρούτα και λαχανικά. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, εφαρμόζονται στρατηγικές κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού, όπως η δημιουργία μικρών καλλιεργήσιμων χώρων στους κήπους, τις βεράντες και τις οροφές των κτιρίων, καθώς και η λειτουργία τοπικών καφετεριών και καταστημάτων γεωργικών προϊόντων βιολογικής καλλιέργειας.

Τέλος, γίνεται προσπάθεια διατήρηση της βιοποικιλότητας της περιοχής και την επίτευξη αστικής διαβίωσης υψηλής ποιότητας, με τη διατήρηση των χώρων πρασίνου, τη δημιουργία  νέων και τη φύτευση των οροφών των κτιρίων.

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου