EARTHSHIPS

Τα earthships είναι κατασκευές, μέρος των οποίων είναι τοποθετημένο μέσα στο έδαφος. Αποτελεί μια ιδέα, εμπνευσμένη από τον αμερικάνο αρχιτέκτονα Mike Reynolds στις αρχές της δεκαετίας του 1970, σε μια εποχή όπου στιγματίστηκε από την πετρελαϊκή κρίση και ξεκίνησαν σοβαρά περιβαλλοντικά. Βασίστηκε στην προσπάθεια δημιουργίας ενός κτιρίου που θα ήταν ανεξάρτητο από τα ορυκτά καύσιμα, θα επαναχρησιμοποιούσε τα υλικά που χρειάζονται για την κατασκευή και θα εκμεταλλευόταν τους φυσικούς πόρους που προέρχονται από τον ήλιο, τη γη, τον άνεμο και τη βροχή. 

Για το λόγο αυτό επέλεξε αρχικά ένα απαιτητικό περιβάλλον, σε ύψος 2.000 μέτρων στην περιοχή Taos της πολιτείας του Νέου Μεξικού στις Ηνωμένες Πολιτείες, με θερμοκρασίες που αγγίζουν τους 40οC το καλοκαίρι και τους -10οC το χειμώνα, και ετήσια βροχόπτωση 30 εκατοστών. Παρόλα αυτά, το κτίριο πετυχαίνει χωρίς κάποια ηλεκτρική ή μηχανική υποστήριξη ετήσιες θερμοκρασίες στο εσωτερικό του που κυμαίνονται μεταξύ 18-23οC.

Τα earthships είναι κατασκευές που δεν είναι συνδεδεμένες στο δίκτυο ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ύδρευσης και αποχέτευσης, ωστόσο καταφέρνουν να καλύψουν όλες τις απαιτήσεις και ανέσεις στέγασης των κατοίκων. Είναι αυτόνομα κτίρια που πετυχαίνουν μηδενικό ισοζύγιο σε ενέργεια και διοξείδιο του άνθρακα, καθώς επίσης και πολύ χαμηλό κόστος λειτουργίας. Έχουν τη δυνατότητα να δημιουργούν συνθήκες θερμικής άνεσης, χωρίς επιπρόσθετη μηχανολογική υποστήριξη, επομένως και χωρίς περιβαλλοντική και οικονομική επιβάρυνση, προσαρμόζοντας κάθε φορά τη μέθοδο κατασκευής στις απαιτήσεις των εκάστοτε περιβαλλοντικών συνθηκών. Κάτι τέτοιο έρχεται σε αντίθεση με τα δεδομένα της συμβατικής αρχιτεκτονικής, ιδιαιτέρως με τη λογική που αυτή έχει ακολουθήσει τις τελευταίες δεκαετίες, κατά την οποία δεν υφίσταται συνήθως κατοικήσιμο εσωτερικό περιβάλλον χωρίς υπηρεσίες κοινής ωφέλειας και μηχανική υποστήριξη. Το κτίριο παράγει την ηλεκτρική ενέργεια που απαιτείται για τη λειτουργία του με τη εκμετάλλευση ανανεώσιμων μορφών και τη χρήση εξοπλισμού όπως φωτοβολταϊκά πάνελ, συσκευών που λειτουργούν με την καύση βιομάζας, ανεμογεννήτριες μικρού μεγέθους ή μικρές υδροηλεκτρικές γεννήτριες, εφόσον το περιβάλλον και οι συνθήκες της περιοχής το επιτρέπουν. Επομένως, παρότι το κόστος κατασκευής είναι περίπου 10% μεγαλύτερο σε σχέση με ένα συμβατικό κτίριο αντίστοιχου μεγέθους, σε μικρό χρονικό διάστημα πραγματοποιείται απόσβεση των χρημάτων καθώς μηδενίζεται σχεδόν η καταναλισκόμενη ενέργεια και το κόστος λειτουργία του.

Το κτίριο αποθηκεύει και επαναχρησιμοποιεί το νερό της βροχής που δέχεται μέχρι και τρείς φορές. Ύστερα από το αρχικό φιλτράρισμα χρησιμοποιείται για την πόση, το πλύσιμό και  στο μπάνιο. Στη συνέχεια τα ‘γκρι’ νερά που παράγονται φιλτράρονται και πάλι και χρησιμοποιούνται για την άρδευση των φυτών και δένδρων που χρησιμοποιούνται για τη γεωργική παραγωγή, ενώ τροφοδοτούν και τα καζανάκια των τουαλετών.

Τα earthships έχουν αρκετές αισθητικές και κατασκευαστικές ιδιομορφίες, καθώς η σωστή λειτουργία και αποδοτικότητα του κτιρίου αποτελούν το πρωταρχικό μέλημα, καθορίζοντας σε μεγάλο βαθμό τη μορφή και τη δομή που θα αποκτήσει το κέλυφος. Παρόλα αυτά όμως δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργία υψηλού επιπέδου αίσθησης και άνεσης στο εσωτερικό τους περιβάλλον. Βέβαια, ο χρήστης θα πρέπει πρωτίστως να συμβιβαστεί με ορισμένες ασυνήθιστες, ομολογουμένως, παραδοχές, οι οποίες έρχονται σε αντίθεση τόσο με τη αρχιτεκτονική όσο και με την πολιτισμική παράδοση. Είναι δύσκολο για πολλούς να αποδεχθούν την ιδέα ότι ένα κτίριο χτίζεται με τη χρήση απορριμμάτων και ανακυκλωμένων υλικών, αλλά σύμφωνα με τον Mike Reynolds, εφόσον οι κλιματικές συνθήκες συνεχώς αλλάζουν και τα ορυκτά καύσιμα μειώνονται, θα πρέπει να υπάρξει προσαρμογή στα νέα δεδομένα ακολουθώντας νέους τρόπους ζωής και κατοίκησης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μειώνεται και η ποιότητά τους. 

Τα earthships στοχεύουν επίσης και στην εκμετάλλευση απορριμμάτων. Για το λόγο αυτό το μεγαλύτερο μέρος τους αποτελείται από υλικά που επαναχρησιμοποιούνται. Αρχικά χρησιμοποιήθηκαν μεταλλικά δοχεία, ενώ αργότερα άρχισαν να χρησιμοποιούνται και λάστιχα αυτοκινήτων, με σκοπό να επιτευχθεί η μέγιστη θερμική μάζα για τη διατήρηση των εσωτερικών θερμοκρασιών. Τα λάστιχα χρησιμοποιούνται γιατί αποτελούν ένα αποδοτικό τρόπο αύξησης της θερμικής μάζας, αλλά και γιατί είναι ένα υλικό που δεν αξιοποιείται συνήθως στις κατασκευές και πετιέται συχνά ως απόρριμμα, ενώ συγχρόνως απαιτεί και μικρά ποσά ενέργειας για να μεταφερθεί στο μέρος που επιθυμούμε. Επομένως, γίνεται κατανοητό πως η χρήση λάστιχων από οχήματα δεν αποτέλεσε τυχαία επιλογή, καθώς τεράστιες ποσότητες καταναλώνονται κάθε χρόνο και καταλήγουν ως απορρίμματα. Χαρακτηριστικά, μόνο το 2008 στη Μεγάλη Βρετανία περίπου 48 εκατομμύρια λάστιχα αυτοκινήτων αντικαταστάθηκαν και έγιναν απορρίμματα. Από αυτά, το 34% ανακοικλώθηκε, το 26% επαναχρησιμοποιήθηκε, το 15% κάηκε ως καύσιμο, το 6% χρησιμοποιήθηκε σε κατασκευαστικές εφαρμογές και το 12% έμεινε ανεκμετάλλευτο. Ωστόσο, χρησιμοποιούνται και άλλα υλικά όπως γυάλινα μπουκάλια καθώς και κομμάτια από παλιότερους τοίχους που έχουν διατηρηθεί σε καλή κατάσταση. Η επαναχρησιμοποίηση υλικών είναι περισσότερο αποδοτική από την ανακύκλωση, απαιτώντας λιγότερης ενέργεια, καθώς στην ανακύκλωση το υλικό θα πρέπει να περάσει από μία διαδικασία επεξεργασίας προτού να μπορέσει να χρησιμοποιηθεί και πάλι.

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου