BEDDINGTON ZERO ENERGY DEVELOPMENT [ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ]

Το bedZED, του βρετανού αρχιτέκτονα Bill Dunster είναι ένα από τα πιο γνωστά και επιτυχημένα παραδείγματα, ανάπτυξης μηδενικού ενεργειακού ισοζυγίου. Βρίσκεται στην περιοχή Sutton νότια του Λονδίνου. Είναι ένας αστικός οικισμός υψηλής πυκνότητας και μικτών χρήσεων, κατασκευασμένος σε πρώην μέρος επεξεργασίας λυμάτων, μοιράζεται πολλά στοιχεία από την ανάπτυξη της σουηδικής πόλης του Malmö, αν και είναι μία επέμβαση πολύ μικρότερης κλίμακας. Βασικός στόχος του Bill Dunster ήταν να μειώσει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του οικισμού, δίνοντας ταυτόχρονα στους κατοίκους τη δυνατότητα να ζουν αειφορικά, χωρίς όμως να μειώσουν την ποιότητα ζωής τους, κατασκευάζοντας έναν οικισμό που δεν θα είναι απλά μερικές ακόμα κατοικίες χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης, αλλά ένα πρότυπο για το πώς μπορούμε να ζούμε τον 21° αιώνα, εφόσον επιθυμούμε ένα αειφορικό και βιώσιμο μέλλον.

Κατά το σχεδιασμό λήφθηκαν υπόψη στοιχεία, όπως ο προσανατολισμός του οικισμού [εικόνα 1, 2], ώστε να μεγιστοποιηθούν τα ηλιακά κέρδη, η επιτόπια επεξεργασία του νερού, η ανακύκλωση των γκρι νερών, η παροχή εναλλακτικών λύσεων για τα αυτοκίνητα [ενέργεια που προέρχεται από τη χρήση φωτοβολταϊκών πάνελ μπορεί να τροφοδοτήσει ηλεκτρικά αυτοκίνητα] και η ύπαρξη παροχών και εγκαταστάσεων που αφορούν ολόκληρο τον οικισμό. 

[Εικόνα 1] Παναρομική άποψη της κοινότητας στο Beddington

[Εικόνα 2] Η κοινότητα bedZED στη Μεγάλη Βρετανία θεωρείται πρότυπη για την επίτευξη μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα

Ο οικισμός περιλαμβάνει 82 κατοικίες, οι οποίες είναι τοποθετημένες σε ένα χώρο λίγο μεγαλύτερο από ένα 1,5 εκτάρια [10.000τ.μ.], 271 δωμάτια καθώς και 2.500τ.μ. χώρων εργασίας, γραφείων, καταστημάτων και δημόσιων εγκαταστάσεων και 4.000τ.μ. χώρων πρασίνου και αθλητικών δραστηριοτήτων. Οι νότιες πλευρές των κτιρίων [εικόνα 3], αποτελούνται σχεδόν μόνο από γυάλινες επιφάνειες, με σκοπό να εκμεταλλεύονται στο μέγιστο βαθμό την ηλιακή ακτινοβολία. Έτσι στις νότιες πλευρές δημιουργείται ένα ηλιακόθερμοκήπιο [εικόνες 4, 5] ύψους δύο ορόφων, το οποίο έρχεται σε επαφή με τους υπόλοιπους χώρους των κτιρίων στους οποίους μεταφέρεται η θερμότητα. Χρησιμοποιούνται διάφορες τυπολογίες κατοικίας, από διαμερίσματα και μεζονέτες μέχρι μονοκατοικίες. Μερικές από τις κατοικίες έχουν κήπους στο επίπεδο του ισογείου, ενώ οι οροφές των γραφείων που βρίσκονται στη νότια πλευρά, χρησιμοποιούνται σε ορισμένες περιπτώσεις ως κήποι για τις κατοικίες που βρίσκονται απέναντι [εικόνα 6]. Εκτός από τις κατοικίες όμως υπάρχουν και εμπορικά κτίρια καθώς και κτίρια που αφορούν ολόκληρο τον οικισμό, όπως ένας βρεφικός σταθμός, κατάστημα βιολογικών τροφίμων και κέντρο υγείας. Η πυκνότητα του οικισμού είναι 50 κατοικίες/εκτάριο και 120 χώροι εργασίας/εκτάριο. Η ύπαρξη στον ίδιο χώρο του περιβάλλοντος κατοικίας και εργασίας, έχει ως αποτέλεσμα την ελάττωση των αναγκών για μεταφορά από και προς το χώρο εργασίας, ενώ παράλληλα προσφέρεται καλή επικοινωνία με τα μέσα μαζικής μεταφοράς [λεωφορεία, σιδηρόδρομος] που συνδέουν την περιοχή με το κεντρικό Λονδίνο. Έτσι, επιτυγχάνεται μείωση ως και 64% στις αποστάσεις που διανύονται από αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης κάθε χρόνο. Παρόλα αυτά, φωτοβολταϊκοί ηλιακοί συλλέκτες τροφοδοτούν τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα με ενέργεια, ούτως ώστε να χρησιμοποιούνται για μετακινήσεις εντός της πόλης, ενώ υπάρχει επίσης και ένα πρόγραμμα οχημάτων κοινής χρήσης για τους κατοίκους που έχουν κοινούς προορισμούς.

[Εικόνα 3] Το ηλιακό θερμοκήπιο των νότιων όψεων με τους κήπους στο επίπεδο του ισογείου

[Εικόνα 4] Εσωτερική άποψη του ηλιακού θερμοκηπίου

[Εικόνα 5] Εσωτερική άποψη του ηλιακού θερμοκηπίου

[Εικόνα 6] Κήποι της βόρειας όψης που χρησιμοποιούνται από τις κατοικίες που βρίσκονται στην απέναντι σειρά κτιρίων. Οι φεγγίτες παρέχουν φυσικό φως στους χώρους εργασιάς

Ένας από τους βασικούς σκοπούς κατά τη διάρκεια της κατασκευής, ήταν να επαναχρησιμοποιηθούν όσο το δυνατόν περισσότερα ανακυκλωμένα οικοδομικά υλικά. Έτσι ποσότητες από ατσάλι και ξύλο βρέθηκαν από ένα κτίριο που κατεδαφίστηκε, ενώ και τα υπόλοιπα υλικά δεν ήρθαν από απόσταση μεγαλύτερη των 55 χιλιομέτρων, μειώνοντας με αυτόν τον τρόπο το κόστος και την ενέργεια που θα χανόταν κατά τη μεταφορά. Υλικά που περιείχαν πτητικές ενώσεις άνθρακα [VOCs] αποφεύχθηκαν, ενώ τα λύματα του κάθε νοικοκυριού που προορίζονται για υγειονομική ταφή μειώνονται ως και 80% και οι εκπομπές άνθρακα κατά 56%, σε σχέση με μία συμβατική κατοικία.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην θερμομόνωση των κατοικιών με σκοπό να ελαχιστοποιηθούν οι απώλειες θερμότητας από τους τοίχους, τις οροφές, τα δάπεδα και τα ανοίγματα. Έτσι, οι εξωτερικοί τοίχοι αποτελούνται από εξωτερική τοιχοποιία με τούβλα, από τούβλα σκυροδέματος στο εσωτερικό και στο ενδιάμεσο 30 εκατοστά μόνωσης πετροβάμβακα, πετυχαίνοντας U-value=0.11W/m²K [εικόνα 7]. Οι οροφές περιέχουν και αυτές μόνωση 30 εκατοστών από φελιζόλ με U-value=0.10W/m²K, το ίδιο και τα δάπεδα, τα οποία χρησιμοποιούν 30 εκατοστά διογκωμένης πολυστερίνης. Τα ανοίγματα αποτελούνται από ξύλινα κουφώματα και τριπλούς χαμηλής εκπεμψιμότητας υαλοπίνακες που περιλαμβάνουν αέριο argon, πετυχαίνοντας U-value=1.20W/m²K. Η εσωτερική και εξωτερική τοιχοποιία καθώς και τα δάπεδα από σκυρόδεμα παρέχουν αρκετή θερμική μάζα, με αποτέλεσμα να διατηρούν τη θερμότητα το χειμώνα και να αποτρέπουν την υπερθέρμανση το καλοκαίρι. Έτσι, τα επίπεδα θερμομόνωσης που επιτυγχάνονται είναι αρκετά υψηλότερα από αυτά που προβλέπονται για τη Μεγάλη Βρετανία.

[Εικόνα 7] Τομή της εξωτερικής τοιχοποιίας με μόνωση πετροβάμβακα 30 εκατοστών

Με αυτόν τον τρόπο, ο οικισμός εμφανίζει σημαντική μείωση στην κατανάλωση ενέργειας, καταναλώνοντας ως και 90% λιγότερη ενέργεια για θέρμανση και ως 60% λιγότερη συνολική ενέργεια, σε σύγκριση με τις τυπικές βρετανικές κατοικίες. Ωστόσο, καταναλώνει και ως 33% λιγότερο νερό, χρησιμοποιώντας τουαλέτες, πλυντήρια πιάτων και ρούχων υψηλής αποδοτικότητας που εξοικονομούν νερό [εικόνα 8]. Τα καζανάκια στις τουαλέτες, αντί για τα συνηθισμένα 7,5-9 λίτρα νερού ανά χρήση, χρησιμοποιούν 3,5 λίτρα, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα την εξοικονόμηση μέχρι και 55.000 λίτρων νερού ανά νοικοκυριό ετησίως. Οι βρύσες έχουν περιορισμένη ροή νερού, ενώ τα μπάνια αντικαθιστούνται από ντουζιέρες, η ροή του νερού στις οποίες στηρίζεται στη βαρύτητα. Επιπλέον, το 18% του νερού που καταναλώνεται προέρχεται από το νερό της βροχής, το οποίο χρησιμοποιείται στα καζανάκια και αφού πρώτιστος έχει περάσει από μία διαδικασία βιολογικού καθαρισμού.

[Εικόνα 8] Αναπαράσταση διαχείρισης υδάτων και εκμετάλλευσης ανανεώσιμων μορφών ενέργειας

Τέλος, στο BedZED, σε αντίθεση με τις συμβατικές κατασκευές δίνεται ιδιαίτερη σημασία στην ποιότητα του αέρα, ο οποίος ανανεώνεται πάνω από δύο φορές την ώρα, χωρίς όμως να χάνονται μεγάλα ποσά θερμότητας, καθώς ο θερμικός εναλλάκτης που υπάρχει εκμεταλλεύεται ως και το 70% της θερμότητας που εξέρχεται. Ταυτόχρονα, αποτρέπονται οι διαρροές θερμότητας, που στις συμβατικές κατοικίες ξεπερνάει το 40%, ενώ για την επίτευξη των βέλτιστων επιπέδων φυσικού αερισμού και δροσισμού χρησιμοποιούνται αιολικές καμινάδες [εικόνα 9]. Η ιδέα ήταν η κατασκευή ενεργειακά αυτόνομων κατοικιών που θα έχουν τη δυνατότητα να παράγουν οι ίδιες την ενέργεια που απαιτούν για τη λειτουργία τους. O ανεμοδείκτης που είναι τοποθετημένος σε αυτές τις καμινάδες διασφαλίζει την περιστροφή τους, έτσι ώστε ο εξερχόμενος αέρας να βγαίνει στην ίδια φορά με τον άνεμο, ενώ ο εισερχόμενος στην αντίθετη. Παράλληλα, πέρα από την ελαχιστοποίηση της ενεργειακής κατανάλωσης, απαραίτητη προϋπόθεση ήταν η εγκατάσταση συστημάτων εκμετάλλευσης ανανεώσιμων πηγών για την παραγωγή ενέργειας. Τέτοια συστήματα αποτελούν η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάνελ [εικόνα 10], ηλιακών συλλεκτών, μιας μικρής ανεμογεννήτριας, καθώς και μονάδας συμπαραγωγής ενέργειας από βιοκαύσιμα, η οποία κατέστησε το κόστος της παραγωγής ενέργειας, από ανανεώσιμες μορφές, βιώσιμο. Η εγκατάσταση των παραπάνω συστημάτων έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του οικολογικού αποτυπώματος και την επίτευξη μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα [εικόνα 11].

[Εικόνα 9] Αιολικές καμινάδες αερισμού και φυσικού δροσισμού με σύστημα ανάκτησης θερμότητας

[Εικόνα 10] Εικόνα της οροφής των κτιρίων με τις ‘αιολικές καμινάδες’ και του φωτοβολταϊκούς ηλιακούς συλλέκτες

[Εικόνα 11] Εσωτερικό δωμάτιο κατοικίας


0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου